Τα τελευταία στοιχεία σχετικά με τον ευρωπαϊκό δείκτη τιμών αναφοράς –όπως τα καταγράφει κάθε τρίμηνο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Οδικών Μεταφορών (International RoadTransport Union [IRU])– δείχνουν ότι τόσο οι τιμές συμβολαίων όσο και οι τιμές spot υποχωρούν σε όλη την Ευρώπη.
Η υποτονική καταναλωτική ζήτηση στην εκκίνηση του 2025, αλλά και η παγκόσμια αναταραχή από την αναζήτηση ισορροπιών στους δασμούς που επέλεξε η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ, επιβράδυναν το ρυθμό αύξησης των εμπορευματικών μεταφορών και στην Ευρώπη. Αντίστοιχα υποχωρούν και οι προσδοκίες της βιομηχανίας, καθώς η εμπλοκή σε έναν εμπορικό πόλεμο έχει μειώσει τις παραγγελίες στην Ευρώπη. Το αποτέλεσμα είναι άμεσα ορατό και στα κοστολόγια των μεταφορών (spot ή συμβόλαια).
Οι καταναλωτικές δαπάνες στην Ευρώπη παρέμειναν στάσιμες, με μικρή αύξηση της τάξης του 0,6% σε τριμηνιαία βάση, σύμφωνα με τη Eurostat. Σύμφωνα επίσης με έρευνα της αμερικανικής εταιρείας παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών McKinsey, το 61% των νοικοκυριών διατήρησαν παρόμοια επίπεδα εισοδήματος, αποταμιεύσεων και δαπανών σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο,.
Μεγάλος αριθμός καταναλωτών (74%) ανέφερε ότι επέλεξαν να μειώσουν τις αγορές τους ή να επιλέξουν φθηνότερα καταστήματα. Έτσι, στο 1ο τρίμηνο του 2025 τα πρότυπα δαπανών ακολούθησαν τις συνήθεις εποχικές τάσεις, με επιβράδυνση μετά την κορύφωσή τους στο 4ο τρίμηνο της προηγούμενης χρονιάς, γεγονός που ασκεί καθοδική πίεση στις τιμές, ιδίως στις τιμές spot.
Οι γεωπολιτικές αλλαγές και η παγκόσμια οικονομική αστάθεια έχουν δώσει εκ νέου ώθηση στην ενίσχυση των τοπικών και περιφερειακών οικονομικών συναλλαγών, με πρωτοβουλίες όπως είναι το «Buy European», που ενθαρρύνουν την υποστήριξη ευρωπαϊκών προϊόντων, επιχειρήσεων και εναλλακτικών λύσεων σε σχέση με μη ευρωπαϊκές επιλογές.
Με αυτά τα δεδομένα η IRU θεωρεί ότι μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα υπάρχει πιθανότητα αύξησης της ζήτησης για ειδικές συμβάσεις, με προτίμηση σε μακροπρόθεσμες συμφωνίες, αντί για κυμαινόμενες τιμές spot.
Τα κοστολόγια έχουν σταθεροποιηθεί, παραμένουν όμως υψηλά σε όλη την Ευρώπη. Καθώς η ζήτηση για οδηγούς είναι λιγότερο πιεστική, καταγράφεται μια μείωση στις πραγματικές αμοιβές (-2,0%) σε τριμηνιαία βάση, αλλά γενικά οι μισθοί είναι αυξημένοι κατά 13,8% σε σχέση με το α΄ τρίμηνο του 2024.
Οι τιμές του πετρελαίου κίνησης αυξήθηκαν (+4,8%) το 1ο τρίμηνο του 2025, αλλά είναι μειωμένες κατά 3,5% σε ετήσια βάση. Οι 13 χώρες που ανήκουν στον ΟΠΕΚ, τον Οργανισμό Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (Organization of the Petroleum Exporting Countries [OPEC]) αλλά και οι χώρες εκτός ΟΠΕΚ αρχίζουν να αυξάνουν τα επίπεδα παραγωγής τους, με αποτέλεσμα η παραγωγή να αυξάνεται ταχύτερα από τη ζήτηση, μειώνοντας έτσι τις τιμές του πετρελαίου στην αγορά, τάση που παρατηρείται ήδη στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης.
Σε τριμηνιαία βάση, το brent αυξήθηκε κατά 1,2%, κυρίως μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου, με μια αργή πτώση στη συνέχεια. Στο τέλος Απριλίου, το brent έφτασε περίπου τα 64 δολάρια ΗΠΑ, σημειώνοντας μείωση 13% σε σχέση με το Μάρτιο. Η πρόβλεψη της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (Εnergy Information Administration [EIA]) για το 2025 αναμένει ένα μέσο κόστος για το brent στα 68 δολάρια ΗΠΑ, δηλαδή μειωμένο κατά 16% σε ετήσια βάση.
Καθώς το υδρογονωμένο φυτικό έλαιο (hydrotreated vegetable oil [HVO]) είναι πλέον ευρύτερα διαθέσιμο στην κεντρική Ευρώπη, η τιμή του παρακολουθεί τις διακυμάνσεις του πετρελαίου κίνησης (είναι κατά 5 έως 10% ακριβότερο από το ντίζελ, με εξαίρεση την Ιταλία, όπου επιδοτείται φορολογικά).
Οι τιμές του συμπιεσμένου φυσικού αερίου (Compressed Natural Gas [CNG]) είναι αναπροσαρμοσμένες στις τιμές του φυσικού αερίου. Από τα μέσα Φεβρουαρίου μέχρι τα τέλη Μαρτίου, τα συμβόλαια του «Ταμείου Μεταφοράς Τίτλων» (Title Transfer Facility [TTF]) φυσικού αερίου στο ολλανδικό χρηματιστήριο μειώθηκαν σημαντικά (-30%), με τις τιμές να συνεχίζουν να μειώνονται φτάνοντας τα 32 ευρώ ανά MWh τον Απρίλιο (-20% σε σχέση με το Μάρτιο).
Το κόστος του φυσικού αερίου αναμένεται να παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, καθώς οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ προς την Κίνα ενδέχεται να ανακατευθυνθούν προς την ΕΕ λόγω του εμπορικού πολέμου, αυξάνοντας τα επίπεδα προσφοράς. Ωστόσο, τα αποθέματα φυσικού αερίου εντός της ΕΕ υποχώρησαν σε χαμηλό σημείο μετά τον περασμένο χειμώνα, παρά το γεγονός ότι ήταν ήπιος, φτάνοντας στο 38% της αποθηκευτικής ικανότητας (πέρυσι ήταν 61%) και οδηγώντας σε μεγαλύτερη ζήτηση φυσικού αερίου για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της ΕΕ.
Τέλος, οι δαπάνες συντήρησης και επισκευής των φορτηγών είναι αυξημένες τόσο σε τριμηνιαία βάση (+1,1%) όσο και σε ετήσια βάση (+4,2%), ενώ τα διόδια αυξήθηκαν ελαφρώς (+0,7%) σε όλη την Ευρώπη. Τα έξοδα αντικατάστασης ελαστικών σημείωσαν τη μικρότερη αύξηση σε ετήσια βάση (+1,4%) και σε τριμηνιαία βάση (+0,1%).
ΚΟΣΤΟΣ ΔΙΟΔΙΩΝ
Όσον αφορά τα διόδια, το 1ο τρίμηνο του 2025 παρατηρήθηκε αύξηση σε πολλές χώρες, με εξαίρεση τη Λετονία και μόνο για τα αρθρωτά οχήματα Euro VI. Η αύξηση των διοδίων κυμαίνεται από +1,8% στην Ιταλία έως +20% στη Βουλγαρία σε ετήσια σύγκριση. Η Δανία άλλαξε τον Ιανουάριο το σύστημα διοδίων της, εφαρμόζοντας πλέον ψηφιακό τέλος βάσει απόστασης, αντί χρονοχρέωσης, κι έγινε η τελευταία χώρα που συμμορφώθηκε με την τελευταία αναθεώρηση της ευρωβινιέτας.
Η Ολλανδία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και η Σουηδία εφάρμοσαν στο τέλος Μαρτίου 2025 μια συνιστώσα CO2 στο χρονομετρικό τέλος τους, αυξάνοντας τις τιμές κατά 2% για τα αρθρωτά οχήματα κατηγορίας 1 Euro VI. Οι τρεις αυτές χώρες ετοιμάζονται να μεταβούν σε ψηφιακό υπολογισμό τελών βάσει απόστασης, κάτι που αναμένεται να γίνει το 2026.
Επιπλέον, στη Γαλλία, η εφαρμογή ενός οικολογικού τέλους στην Αλσατία, το οποίο θα μπορούσε να είναι παρόμοιο με την ευρωβινιέτα, ψηφίστηκε στις 21 Οκτωβρίου 2024 και στοχεύει ειδικότερα στον αυτοκινητόδρομο A35, που χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό για την αποφυγή του LkW-Maut στη Γερμανία. Για άλλους αυτοκινητόδρομους, η εφαρμογή της οδηγίας για την ευρωβινιέτα θα εξαρτηθεί από την ανανέωση των συμβάσεων παραχώρησης.
Το Μάιο του 2024, 16 κράτη-μέλη (Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Κροατία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Σλοβακία και Ισπανία) έλαβαν επίσημη ειδοποίηση από την Επιτροπή της ΕΕ να προχωρήσουν στην εφαρμογή της Οδηγίας για την ευρωβινιέτα στις χώρες τους.
ΚΟΣΤΟΛΟΓΙΑ
Οι μισθοί των οδηγών αυξήθηκαν κατά +5,1% σε ετήσια βάση για τους Ισπανούς οδηγούς στις διεθνείς μεταφορές, σύμφωνα με το ισπανικό Υπουργείο Μεταφορών. Αυξήσεις καταγράφονται και στην Ιταλία (στη Λομβαρδία στα τέλη του 2024), στην οποία μια νέα αύξηση που έχει συμφωνηθεί για το δ’ τρίμηνο φέτος, θα αυξήσει τους μισθούς των οδηγών κατά περισσότερο από 500 ευρώ μηνιαίως και θα καλύψει κυρίως το χρόνο αναμονής των φορτηγών για φόρτωση και εκφόρτωση στα εμπορευματικά κέντρα.
Οι αυξήσεις αυτές ακολουθούν την περσινή αύξηση του κόστους εργασίας (+4%) σε ετήσια βάση σχεδόν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (27) στα τέλη του 2024, με τις υψηλότερες αυξήσεις να καταγράφονται στην Ελλάδα (+16%), στη Βουλγαρία (+15%), στη Λετονία (+15%) και στην Ουγγαρία (+14%).
ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ
Οι ταξινομήσεις φορτηγών μειώθηκαν κατά 16% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και 7% σε ετήσια βάση. Οι ταξινομήσεις ηλεκτρικών φορτηγών με μπαταρία αυξήθηκαν σημαντικά σε ετήσια βάση κατά 51%, κατακτώντας μερίδιο αγοράς 3,5%. Συνολικά, τα τελευταία χρόνια έχουν ταξινομηθεί λίγο πάνω από 10.000 ηλεκτρικά φορτηγά στην Ε.Ε.
Οι ταξινομήσεις αυξήθηκαν μόνο ελαφρώς στη Σουηδία και διπλασιάστηκαν στη Λιθουανία, αλλά μεγάλες αγορές όπως η Πολωνία, η Γερμανία και η Ισπανία σημείωσαν μεγάλη πτώση. Οι τιμές των φορτηγών αυξάνονται (+1,2% στην Ισπανία σε ετήσια βάση) λόγω της εφαρμογής των έξυπνων ταχογράφων G2V2, GSR2 και της ανάπτυξης τεχνολογιών από τους κατασκευαστές γνήσιου εξοπλισμού (Original Equipment Manufacturer [OEM]). Ωστόσο, η Scania, η Volvo Trucks και η M.A.N. ανέφεραν μεγάλες παραγγελίες για το 2025.
Ο έξυπνος ταχογράφος G2V2 θα γίνει υποχρεωτικός εξοπλισμός για τους μεταφορείς που δραστηριοποιούνται σε διεθνή δρομολόγια. Η προθεσμία για τη μετατροπή του έξυπνου ταχογράφου από V1 σε V2 μετατέθηκε για τις 18 Αυγούστου 2025 για τα φορτηγά. Για τα ελαφρύτερα φορτηγά, με μέγιστη επιτρεπόμενη μάζα άνω των 2,5 τόνων, η προθεσμία για την εγκατάσταση ταχογράφου τεχνολογίας G2V2 παραμένει η 1η Ιουλίου 2026.
